Xin chào, tôi tên Alan Pope. Chúc mừng bạn xem viđêo này.
Trong viđêo này, chúng ta sẽ xem xét cài Ubuntu song song với Windows.
Nghĩa là sẽ có khả năng dùng Windows và cả Ubuntu trên cùng một máy tính.
Giả dụ chúng ta có một máy tính đã cài Windows và chúng ta muốn cài thêm Ubuntu,
để được chọn khởi động máy tính bằng Windows hoặc bằng Ubuntu.
Hiện nay chúng ta đang đăng nhập vào Desktop Windows
và tôi đã cho đĩa CD Ubuntu vào ổ CD.
Đĩa CD là phiên bản Ubuntu 6.06, còn được đặt tên là Dapper Drake
Nếu tôi mở My Computer, tôi có thể tìm thấy đĩa Ubuntu của tôi.
Ta có thể tranh thủ xem luôn : ấn phải và chọn autoplay
hoặc có thể khi tôi cho CD vào lúc Windows đang chạy,
đĩa Ubuntu sẽ khởi động và giới thiệu một số ứng dụng có thể chạy được trong Windows
mà bạn có thể cài đặt thẳng từ đĩa CD.
Cái này có thể hấp dẫn cho những người chưa sẵn sàng chuyển hẳn sang dùng Ubuntu,
nhưng muốn thử các ứng dụng Tự do mã nguồn mở.
Có một số ứng dụng, như trình duyệt web,
phần mềm email, soạn văn bản, phần mềm chat và đồ hoạ.
Đây là những phần mềm lấy từ trong dự án The OpenCD.
Bước kế tiếp của chúng ta là khởi động máy tính dùng live CD Ubuntu.
Cho nên ta sẽ khởi dộng lại máy tính.
Có thể bạn sẽ phải bảo đảm máy tính sẽ khởi động ưu tiên dùng CD,
bằng cách vào BIOS của máy tính, hoặc chọn trong thực đơn có thể hiển lên lúc bật máy tính lên.
Vậy bạn sẽ phải tìm phím nào cần bấm,
như Del hoặc F2, v.v., để vào BIOS hoặc ra lệnh khởi động bằng CD.
Hiện nay chúng ta đang khởi động máy tính bằng CD mà bạn vừa mới xem trong Windows.
Bạn có thể chú ý đến thanh hiển thị quá trình khởi động
và nhiều dòng thông tin khác nhau đi qua màn hình cho biết thêm chi tiết.
Cuối cùng, với live CD bạn sẽ có một môi trường làm việc, có thể dùng trên máy tính để bàn hoặc laptop,
tuy nhiên bạn cũng có thể chọn khả năng cài nó vào ổ cứng.
Bạn cũng phải nhớ rằng, hiện nay trong ổ cứng đang có hệ điều hành Windows,
cho nên chúng ta cần phân vùng lại ổ cứng, nhằm tạo không gian trống để chứa Ubuntu song song với Windows.
Thực hiện phân vùng không phải lúc nào có thể tiến hành với độ tin cậy 100%,
cho nên bạn nên sao lưu tất cả những số liệu quan trọng của bạn đã có trên ổ cứng
trước khi tiên hành phân vùng lại và cài đặt Ubuntu.
Thế nào đi nữa, việc sao lưu lại số liệu là một điều nên làm thường xuyên.
Còn phải nói thêm là quá trình phân vùng lại ổ cứng có thể gặp trở ngại
đối với một số cấu hình máy tính,
kể cả một số chipset của mainboard,
cho nên bạn có thể dùng thêm đĩa CD Alternate, không khởi động máy tính với một môi trường làm việc đồ hoạ,
nhưng vẫn cho phép bạn cài đặt Ubuntu. Đây là một cách cài đặt Ubuntu khác
mà chúng tôi có thể đề cập đến trong một bản viđêo khác.
Bạn cũng phải thông cảm là quá trình khởi động từ live CD có thể khá chậm do tất cả hệ điều hành sẽ hoạt động thẳng từ CD,
và đọc số liệu trên CD chậm hơn nhiều là đọc từ ổ cứng.
Đây chính là Desktop Ubuntu,
đang chạy từ đĩa live CD
và ta có thể dùng các ứng dụng đã được cài sẵn
hoặc ta có thể xem tình trạng sử dụng và cấu trúc của ổ cứng.
Muốn như vậy, ta dùng GNOME Partition Editor hoặc gparted.
Đây là của sổ gparted, bộ phân vùng ổ cứng của GNOME, và bạn có thể nhận ra máy tính chỉ có 1 ổ cứng,
đã được đặt tên là /dev/hda.
Hiện nay chỉ có một phân vùng theo dạng NTFS,
là phân vùng đang chứa Windows.
Phân vùng này còn rất nhiều không gian trống, cho nên tôi sẽ thu nhỏ lại nó.
Khi tôi chọn phân vùng đó, bạn thấy rằng tôi có khả năng thay đổi kích thước của nó.
Vậy, tôi có thể dùng gparted để thu nhỏ lại phân vùng này, tạo một không gian trống ở phần cuối
để dành cho việc cài đặt Ubuntu.
Thế nhưng, chúng tôi sẽ không dùng gparted ngay bây giờ,
bởi vì trình cài đặt cũng có khả năng phân vùng lại ổ cứng,
cho nên chúng tôi sẽ thử phân vùng lại ổ cứng trong lúc thực hiện quá trình cài đặt,
mặc dù cũng có thể xảy ra một vài trường hợp gây trở ngại
vì thế bạn luôn luôn phải nhớ là có trình gparted, chuyên dùng để phân vùng lại các ổ cứng.
Tôi vừa mới ấn 2 lần vào biểu tượng Install trên màn hình nền
Trình cài đặt sẽ hỏi tôi muốn dùng ngôn ngữ nào để thực hiện cài đặt
và tôi sẽ chọn tiếng Anh.
Tôi ấn nút Forward. Bây giờ tôi phải xác định vị trí nơi tôi ở.
Việc này cần thiết để xác định khu vực thời gian quốc tế và giờ của máy tính.
Tôi đã chọn London, là thành phố gần gửi nhất nơi tôi đang ở
và, như các bạn có thể thấy, giờ thực tế không khác gì giờ hệ thống của tôi, là hợp lý và đúng.
Tôi ấn tiếp Forward.
Bây giờ tôi phải xác định loại bàn phím mà tôi đang dùng
ngày ở đây, tôi có thể ấn vài phím để Ubuntu tự động nhận ra loại bàn phím,
bằng cách ấn các phím ký tự đặc biệt trên bàn phím để kiểm tra độ chính xác.
Sau khi đã chọn đúng loại bàn phím, ấn tiếp Forward.
Bây giờ đến lúc xác định tên người dùng. Đây không nhất thiết bạn phải dùng tên thật của bạn,
chủ yếu là khi bạn sẽ hiển lên một số vật, chúng sẽ sử dụng đúng tên mà bạn đã xác định ở đây.
Đây là tên người dùng mà tôi đã chọn
và tôi gõ mật mã để bảo mật số liệu cá nhân của tôi và của hệ thống.
Người dùng đầu tiên sẽ có quyền quản trị toàn bộ hệ thống,
cho nên ta phải chọn một mật mã thật là tốt và khó đóan.
Sau đó, có thể đặt một tên tùy thích cho hệ thống máy tính.
Đến đây, trình cài đặt sẽ hỏi chúng ta muốn cài đặt Ubuntu trên ổ cứng nào,
đầu tiên trình cài đặt sẽ do tìm có bao nhiểu ổ cứng trên máy tính.
Và sẽ trình bày một số lựa chọn.
Tôi sẽ chọn lựa chọn đầu tiên,
tức là thay đổi cấu trúc của ổ cứng thứ nhất, tuy nhiên có một số tùy chọn khác.
Bạn có thể xoá bỏ tòan bộ ổ cứng, thế nhưng tôi không muốn chọn tùy chọn này bởi vì tôi muốn giữ lại ổ Windows,
và tôi muốn cài song song 2 hệ điều hành với nhau.
Ta có thể dùng con chuột để kéo ra kéo vào ranh giới của phân vùng cho nó đặt kích thước cần thiết
để có thể cài đặt Ubuntu.
Sau khi tôi ấn Forward, gparted sẽ phân tích tiếp ổ cứng
và thực hiện phân vùng lại ổ cứng.
Bạn hãy nhớ lại là có lúc việc phân vùng có thể gặp một số trục trặc,
lúc đó bạn có thể phải dùng gparted hoặc dùng một live CD chuyên dùng cho việc phân vùng ổ cứng
mà chúng ta sẽ xem xét trong một lát.
Ngoài ra, CD alternate còn có thêm một số lựa chọn phân vùng khác.
Cuối cùng, đây là bảng tóm tắt lại, trước khi bắt đầu cài đặt hệ thống.
Ở phần dưới, bạn có thể thấy rằng sẽ có thêm hai phân vùng mới
ngoài phân vùng đang chứa hệ thống Windows.
Phân vùng 2 (hda2) theo định dạng Ext3,
là loại hệ thống tập tin sẽ được sử dụng cho Ubuntu,
và phân vùng số 5, hda5, sẽ theo định dạng swap.
Swap Linux tương đương Page File của Windows.
Bây giờ trình cài đặt đang chạy và ta có thể để nó chạy một mình,
để làm chuyện khác, như tiếp tục xem các ứng dụng đã có sẵn ở đây.
Vậy ta có thể giết thời gian trong khi chờ đợi trình cài đặt kết thúc.
Bây giờ bạn thấy trình cài đặt đang tạo ra hệ thống tập tin trên phân vùng 2 của ổ cứng
và bây giờ nó đang tiếp tục hoàn thành xuất sắc việc cài đặt.
Quá trình cài đặt sẽ tốn một ít thời gian, cho nên ta có thể lượt trên web trong khi chờ đợi.
Thời gian cần thiết cho việc cài đặt tùy thuộc vào một số yếu tố,
như tốc độ máy tính, số lượng bộ nhớ RAM và tốc độ của ổ đọc CD-ROM.
Bây giờ tôi đang mở trình duyệt web để đến tham trang wiki.ubuntu.com
Phía trên, bên phải ta sẽ tìm với các từ khoá 'dual boot'
và bạn sẽ tìm được các trang tài liệu bổ sung cho bản viđêo này.
Thực tế, tôi đã dùng nội dung của các trang thông tin ở đây để dựng lên bản viđêo mà bạn đang xem.
Các trang web này thật sự là hữu ích và có nhiều thông tin quan trọng,
nếu như bạn có gặp một số vấn đề trong thao tác cụ thể sau này.
Vì dụ ở đây có một số trường hợp gặp khó khăn với XP và NTFS
và đây là thêm thông tin chi tiết trong trường hợp bạn bị trục trặc trong khi phân vùng
hoặc nếu như trình cài đặt bị thất bại vì một lý do nào đó có liên quan đến quá trình phân vùng ổ cứng.
Thông tin ở đây cũng cho biết bây giờ đa số các máy tính có cài sẵn Windows không hề có CD cài Windows đi kèm.
Tập tin ảnh của hệ thống Windows thường chiếm một phần của ổ cứng và bạn sẽ phải dùng nó để ghi một đĩa.
Cho nên, thông tin ở đây nhắc lại bạn cần có một bản CD Windows để sẵn, trong trường hợp bạn sẽ cần nó để cài lại Windows.
Bây giờ ta bước lên nhanh hơn một chút.
Tuy nhiên, trong thực tế quá trình cài đặt sẽ lâu hơn thời gian thực của bản viđêo này.
Sắp xong rồi.
Tốt, đây là đoạn cuối cùng của trình cài đặt.
Grub sẽ cho phép chọn loại hệ điều hành muốn dùng để khởi động máy tính, thông qua một bảng thực đơn sẽ hiển lên khi bạn khởi đọng lại máy tính.
Quá trình cài đặt đã kết thúc thành công, tôi có thể tiếp tục dùng live CD nếu tôi thích
và tiếp tục sử dụng các ứng dụng đã có trên đĩa live CD,
nhưng sau khi cài xong Ubuntu, có lẽ tốt nhất là nên khởi động lại máy tính để dùng Ubuntu ngay trên ổ cứng.
Như thế các ứng dụng trong Ubuntu sẽ chạy nhanh hơn và tôi có thể cấu hình lại hệ thống và các ứng dụng theo sở thích.
Cho nên, nêu tôi ấn vào biểu tượng nút màu đỏ ở phía trên bên phải để khởi động lại máy tính.
Bạn sẽ thấy Ubuntu tiến hành tắt hệ thống một cách tuyệt vời.
Cuối cùng bạn chỉ cần bỏ đĩa live CD Ubuntu ra và ấn phím Enter
và khi nào bật lại máy tính, bạn phải bảo đảm là máy tính sẽ khởi động từ ổ cứng
không phải từ ổ CD.
Tuy nhiên, nếu bạn đã bỏ đĩa CD ra, sẽ không có vấn đề gì hết.
Đây là bảng thực đơn GRUB.
Ở đây có một vài lựa chọn,
Hai lựa chọn đầu tiên là của Ubuntu.
Lựa chọn đầu tiên dùng để khởi động Ubuntu với giao diện đồ họa để làm việc,
lựa chọn thứ hai dùng để giải quyết một số vấn đề, với sự giúp đỡ của bạn bè, mà bạn có thể gặp (như quên mật mã của bạn).
Lựa chọn thứ ba dùng để kiểm tra bộ nhớ RAM,
các thanh RAM không tốt có thể là nguồn gốc của rất nhiều vấn đề khi chạy máy PC,
cho nên bạn có thể dùng phép thử này để kiểm tra chất lượng của RAM.
Lựa chọn cuối cùng là bộ hệ điều hành khác đã cài trên ổ cứng.
Nếu chúng ta chọn lựa chọn đầu tiên để khởi động máy tính
bạn có thể nhận ra hiện nay Ubuntu đang khởi động.
Và, một lần nữa, ta sẽ thấy lại thanh chỉ dẫn sự tiến bộ trong quá trình khởi động
và các dòng thông tin đi qua màn hình.
Tuy rằng chúng ta đã dùng phiên bản 6.06, Dapper Drake,
Bạn hoàn toàn có thể cài một phiên bản mới hơn, như Edgy Eft 6.10
sẽ không khác gì mấy.
Đây là màn hình đăng nhập hệ thống
là đến lúc phải dùng tên người dùng và mật mã
mà ta đã xác định trong quá trình cài đặt.
Và chúng ta sẽ phải nhìn thấy màn hình nền Desktop xuất hiện
và bạn sẽ nhận ra quá trình khởi động Ubuntu từ ổ cứng sẽ nhanh hơn nhiều
so với ổ CD-ROM.
Đây rồi, ta đang vào màn hình nền Desktop.
Đây là ổ CD-ROM
và các ứng dụng sẽ nằm trong thực đơn Ứng dụng (Applications)
Có mộ loạt phần mềm hấp dẫn mà tôi sẽ giới thiệu trong các viđêo sau này.
Đây rồi, Ubuntu đã được cài đặt thực sự và ta chỉ cần kiểm tra một điều cuối cùng
là kiểm tra có khởi đọng được lại máy tính dùng Windows hay không ?
Đây, tôi chọn Windows XP trong thực đơn GRUB.
Thấy chưa ? máy đang khởi động Windows, không có vấn đề gì hết.
Tất cả trông tốt đẹp.
Một kiểm tra cuối cùng nữa,
thử đăng nhập.
Tất cả có vẻ rất tốt
OK, để tóm lại
Ta có thể cài Ubuntu trên một ổ cứng đã cài Windows.
bằng cách thu nhỏ kích thước của phân vùng đã cài Windows
giải phóng khỏang 10 GB để cài đặt hệ thống Ubuntu.
trình cài đặt sẽ cài phần mềm GRUB cho phép lựa chọn
loại hệ điều hành mà chúng ta muốn dùng để khởi động máy tính.
Cám ơn bạn đã xem bản viđêo này,
Tôi tên là Alan Pope, bạn có thể liên hệ với tôi tại alan@popey.com