>
||'''Spis treści strony:'''<
><>||
== Zmiana Repozytorium ==
'''Repozytorium''' to magazyn główny, centralny, zaprojektowany jednak w taki sposób, aby dostęp do wszystkich jego zasobów był równie łatwy. Repozytorium odnosi sie przede wszystkim do miejsca przechowywania, a nie udostępniania. Jest to magazyn jednocześnie: główny, centralny, bieżący i łatwo dostępny. Nie są w nim przechowywane ani kopie, ani archiwalia.
Repozytorium jest trzymane w pliku ''/etc/apt/sources.list'' i musi być edytowana '''EDYTOREM TEKSTU''' - w Ubuntu edytorem
tekstu jest GEDIT ''( '''standardowy''' w gnome )'', '''KATE''' ''( w KDE )'', '''nano''', lub '''pico''' ''( edytory terminalowe )''. '''Musimy''' to zrobić z uprawnieniami roota czyli poprzedzając sudo:
''sudo gedit /etc/apt/sources.list''
Usuwamy wszystko co tam się znajduje (ctrl+a, ctrl+x), a następnie wypełniamy tenże plik wpisami odpowiednimi dla posiadanej wersji systemu. Listę repozytoriów można znaleźć na forum.ubuntu.pl: [[http://forum.ubuntu.pl/showthread.php?t=37494|Repozytoria, sources.list - oficjalna lista forum.ubuntu.pl]]
Oto wpisy dla '''Ubuntu 6.06 Dapper Drake''':
1. '''Wpisy obowiązkowe''', bez nich możemy zapomnieć o zadowoleniu z pracy z Ubuntu:
{{{
deb http://pl.archive.ubuntu.com/ubuntu dapper main restricted universe multiverse
deb-src http://pl.archive.ubuntu.com/ubuntu dapper main restricted universe multiverse
deb http://pl.archive.ubuntu.com/ubuntu dapper-updates main restricted universe multiverse
deb-src http://pl.archive.ubuntu.com/ubuntu dapper-updates main restricted universe multiverse
deb http://archive.ubuntu.com/ubuntu dapper main restricted universe multiverse
deb-src http://archive.ubuntu.com/ubuntu dapper main restricted universe multiverse
deb http://archive.ubuntu.com/ubuntu dapper-updates main restricted universe multiverse
deb-src http://archive.ubuntu.com/ubuntu dapper-updates main restricted universe multiverse
deb http://security.ubuntu.com/ubuntu dapper-security main restricted universe multiverse
deb-src http://security.ubuntu.com/ubuntu dapper-security main restricted universe multiverse
}}}
2. '''Wpisy bardzo przydatne''' - w zasadzie można dodać komentarz jw.
{{{
deb http://archive.ubuntu.com/ubuntu dapper-backports main restricted universe multiverse
deb-src http://archive.ubuntu.com/ubuntu dapper-backports main restricted universe multiverse
deb http://kubuntu.org/packages/kde-latest dapper main
deb http://kubuntu.org/packages/amarok-latest dapper main
deb http://kubuntu.org/packages/koffice-latest dapper main
deb http://packages.freecontrib.org/ubuntu/plf dapper free non-free
deb-src http://packages.freecontrib.org/ubuntu/plf dapper free non-free
deb http://archive.canonical.com/ubuntu dapper-commercial main
}}}
3. '''Wpisy opcjonalne, przydatne, dodatkowe'''
{{{
deb http://wine.budgetdedicated.com/apt dapper main
deb-src http://wine.budgetdedicated.com/apt dapper main
deb http://mirror2.ubuntulinux.nl/ dapper-seveas all
deb http://antesis.freecontrib.org/mirrors/ubuntu/plf/ dapper free non-free
deb http://www.kadu.net/download/binary/ubuntu/repo dapper main
deb-src http://www.kadu.net/download/binary/ubuntu/repo dapper main
deb http://morgoth.free.fr/ubuntu dapper-backports main
deb-src http://morgoth.free.fr/ubuntu dapper-backports main
deb http://deb.svx.pl dapper main universe multiverse
deb-src http://deb.svx.pl dapper main universe multiverse
deb http://tomasz.nukysrealm.net/psi-pedrito ./
deb http://archive.czessi.net/ubuntu dapper main restricted universe multiverse preview
deb http://ubuntu.uni-klu.ac.at/ubuntu.uniklu/ dapper uniklu
deb http://ubuntu.uni-klu.ac.at/ubuntu.uniklu/ dapper uniklu-desktop
deb http://ubuntu.uni-klu.ac.at/ubuntu.uniklu/ dapper uniklu-intern
deb http://ubuntu.uni-klu.ac.at/ubuntu.uniklu/ dapper uniklu-nfsv4
deb http://ubuntu.uni-klu.ac.at/ubuntu.uniklu/ dapper uniklu-vserver
deb http://www.mpe.mpg.de/~ach/kubuntu/dapper ./
deb http://apt.ubuntu.org.tw ubtw/
deb http://apt.ubuntu.org.tw ubtw-testing/
deb http://repository.debuntu.org/ dapper multiverse
deb http://www.kiberpipa.org/~gandalf/ubuntu/dapper/mjpegtools ./
#deb http://www.kiberpipa.org/~gandalf/ubuntu/dapper/cinelerra/i686/ ./
deb http://www.kiberpipa.org/~gandalf/ubuntu/dapper/cinelerra/pentium4/ ./
#deb http://www.kiberpipa.org/~gandalf/ubuntu/dapper/cinelerra/athlonxp/ ./
deb http://download.gna.org/wormux/debs dapper/
deb http://gauvain.tuxfamily.org/repos dapper contrib
deb http://files.beep-media-player.org/packages/ubuntu dapper main universe
deb-src http://files.beep-media-player.org/packages/ubuntu dapper main universe
deb http://thomas.enix.org/pub/debian/packages/ dapper main
deb http://3v1n0.tuxfamily.org dapper 3v1n0
deb http://home.eng.iastate.edu/~superm1 dapper main
deb http://ubuntu.cafuego.net/ dapper-cafuego all bcm43xx
}}}
~+4. '''Tylko dla orłów, maniaków, beta-testerów'''+~
Ogólnie dla wszystkich, którzy chcą mieć wszystkie dostępne wodotryski, a bezpieczeństwo i stabilność cenią sobie lekceważą.
{{{
deb http://xgl.compiz.info/ dapper main
deb-src http://xgl.compiz.info/ dapper main
deb http://www.beerorkid.com/compiz/ dapper main
deb http://nightlies.videolan.org/build/dapper-i386 /
}}}
Po wybraniu i wklejeniu do pliku sources.list wybranych repozytoriów - '''plik ZAPISUJEMY''', zamykamy i wpisujemy w Terminalu:
''sudo apt-get update''
'''Może Ci się wydawać, że na końcu wyskoczył błąd''' - to nie błąd tylko komunikat, który informuje jedynie, że nie zostało podpisane kluczem publicznym, więcej na ten temat znajdziesz tutaj: [[http://forum.ubuntu.pl/showthread.php?t=37547|Apt i GPG error]].
Chwilę po zakończeniu update'u wyskoczyć może nam nowe okienko z aktualizacją systemu ''( żeby nie czekać wpisz: '''sudo apt-get upgrade''' )'', ściągnijmy to i zainstalujmy, aby zaktualizować pakiety w naszym systemie do nowszych wersji.
== Rodzaje instalacji ==
Wielką przewagą Ubuntu i większości innych systemów Linux jest instalacja oprogramowania. Większość przydatnych programów znajduje się już we wspomnianych repozytoriach. W samych głównych repozytoriach Ubuntu Dapper Drake znajduje się obecnie '''19503''' pakietów z oprogramowaniem, w '''6''' architekturach utworzonych z '''11285''' paczek ze źródłami. Po wykonaniu poprzedniej porady o repozytoriach ta liczba jeszcze wzrosła.
=== Apt-get ===
Do instalacji oprogramowania na systemach z rodziny '''Debiana''' służy narzędzie '''[[http://pl.wikipedia.org/wiki/APT|APT]]'''. Jest to potężne narzędzie dzięki któremu można szybko i łatwo zainstalować oprogramowanie. Wystarczy do tego jedno polecenie:
{{{
sudo apt-get install nazwa_pakietu
}}}
Program automatycznie zainstaluje zależności i wstępnie skonfiguruje oprogramowanie. Jeśli nie wiemy jaką jaką nazwę nosi poszukiwany przez nas program wystarczy użyć narzędzia ''apt-cache search co_szukamy''. Np gdy chcemy zainstalować grę "Planet penguin racer" wystarczy wydać komende:
{{{
apt-cache search planet penguin racer
}}}
i otrzymamy że poszukiwany pakiet nosi nazwę: ''planetpenguin-racer''
Tak zainstalowane pakiety usuwa się poleceniem:
{{{
sudo apt-get remove nazwa_pakietu
}}}
=== Aptitude ===
Istnieje także podobny do ''apt-get'' program do instalowania pakietów o nazwie [[http://pl.wikipedia.org/wiki/Aptitude|Aptitude]] Główną cechą rózniąco go od apta jest to, że aptitude usuwa biblioteki instalowane wraz z programem, które nie są wymagane przez inne programy. Pozwala to zachować większy porządek w systemie. Jedynym ograniczeniem jest to, że tak odinstalowywany program powinien być zainstalowany przy pomocy aptitude. Składnia tego programu jest analogiczna do apt-get:
{{{
sudo aptitude install nazwa_pakietu
sudo aptitude remove nazwa_pakietu
}}}
'''Więcej i APT i Aptitude można poczytać np [[http://www.debian.org/doc/manuals/reference/ch-package.pl.html|TU]]'''
=== Synaptic ===
Oczywiście nie trzeba instalować programów z poziomu konsoli. Istnieją graficzne nakładki, które umożliwiają instalacje w środowisku graficznym w łatwy i przystępny sposób. <
>
Taką nakładką w Ubuntu jest program '''Synaptic''', który znajdziesz w menu ''system→ administracja''. Więcej o sposobie instalacji pakietów w tym programie znajdziesz [[http://pl.wikibooks.org/wiki/Ubuntu:Instalacja_dodatkowego_oprogramowania_(za_pomoc%C4%85_Synaptic)|TU]]
=== Dodaj/usuń... ===
Jest to odpowiednik windowsowego dodaj usuń programy. Posiada jednak o wiele większe możliwości i jest o wiele prostszy. <
> Więcej o nim znajdziesz [[http://pl.wikibooks.org/wiki/Ubuntu:Instalacja_dodatkowego_oprogramowania_%28za_pomoc%C4%85_Add_Applications%29|TU]]
== Instalacja z paczek ==
Ubuntu korzysta z z debianowskich paczek .deb. Jeśli chcesz ściągnąć paczkę dla twojego systemu szukaj ich z tym rozszerzeniem. Najczęściej nie jest to potrzebne, gdyż większość oprogramowania znajduje się w repozytoriach.
Jeśli ściągnęliśmy gotowe paczki z oprogramowaniem z internetu, można je w bardzo szybki i prosty sposób zainstalować. W Ubuntu 6.06 Dapper Drake wystarczy 2 razy kliknąć na ikonkę symbolizującą ściągnięty pakiet i poczekać aż uruchomi się program GDebi. Automatycznie sprawdzi czy wszystkie zależności są spełnione a jeśli nie to ściągnie potrzebne pakiety z sieci. Jednym kliknięciem na ''zainstaluj pakiet'' można go zainstalować.
Jest także drugi sposób na instalacje paczek. Jak każdą rzecz w linuksie można to zrobić w konsoli. Wystarczy będąc w katalogu w którym znajduje się paczka, wydać polecenie:
{{{
sudo dpkg -i nazwa_paczki
}}}
i wcisnąć enter. Po podaniu hasła można się już cieszyć nowo zainstalowanym programem.
Wielkim plusem instalacji z repozytoriów i paczek jest łatwość usuwania pakietów. Można to zrobić równie łatwo jak coś zainstalować zarówno w środowisku graficznym, jak i w konsoli. W środowisku graficznym wystarczy uruchomić program '''Synaptic''', w wbudowanej wyszukiwarce znaleźć pakiet który chcemy usunąć i w menu wywoływanym po naciśnięciu prawym przyciskiem myszy na nazwie pakietu wybrać '''zaznacz do usunięcie'''. Następnie wystarczy dać '''zastosuj''' i zająć się przez krótką chwilę czymś innym w trakcie usuwania pakietu.
W konsoli jest jeszcze szybciej. Należy wydać polecenie:
{{{
sudo apt-get remove nazwa_paczki
}}}
lub
{{{
sudo dpkg -r nazwa_pakietu
}}}
i potwierdzić chęć usunięcia pakietu i innych z nim powiązanych.
'''UWAGA''' Podczas usuwania pakietów należy '''czytać''' jakie inne pakiety mają być usunięte, aby nie być później zaskoczonym jak nagle coś zniknęło i nie działa.
== Instalacja ze źródeł ==
Czasami się zdarza, że musimy/chcemy zainstalować jakiś program ze źródeł. W Ubuntu nie jest to rzecz częsta, gdyż większość oprogramowania można zainstalować 2 poprzednimi sposobami. Jest jednak kilka powodów przez które musimy instalować programy ze źródeł:
* Program który chcemy zainstalować nie doczekał się paczek dla systemu
* Chcemy korzystać z najnowszych często rozwojowych wersji pakietów
* Po prostu chcemy mieć program kompilowany, gdyż jest lepiej zoptymalizowany pod architekture
* Chcesz się czegoś nauczyć ;)
=== Podstawowa instalacja ===
Źródła najczęściej ściąga się w postaci archiwów tar.gz lub tar.bz2. Aby zainstalować taki program najpierw trzeba rozpakować archiwum. Można to zrobić w środowisku graficznym - klikając prawym przyciskiem na archiwum i wybierając rozpakuj; lub w konsoli wydając polecenia:
* dla archiwów '''tar.gz'''
{{{
tar xfz nazwa_archiwum.tar.gz
}}}
* dla archiwów '''tar.bz2'''
{{{
tar xfj nazwa_archiwum.tar.bz2
}}}
Po rozpakowaniu można przystąpić do właściwej instalacji pakietów. '''Zazwyczaj''' składa się ona z 3 etapów:
* '''konfiguracji''' - sprawdza czy są w systemie wszystkie właściwe biblioteki potrzebne do instalacji i tworzy właściwy plik [[http://pl.wikipedia.org/wiki/Makefile|makefile]] '''POLECENIE:'''
{{{
./configure
}}}
* '''[[http://pl.wikipedia.org/wiki/Kompilacja_%28informatyka%29|kompilacji]]''' - tworzenie programu ze źródeł '''POLECENIE:'''
{{{
make
}}}
* '''instalacji''' - kopiowania utworzonych podczas kompilacji plików we właściwe im miejsce '''POLECENIE:'''
{{{
sudo make install
}}}
Napisałem '''zazwyczaj''' gdyż czasami się zdarza, że wystarczy tylko kompilacja i instalacja lub nawet tylko instalacja.
'''UWAGA''' aby móc instalować program ze źródeł trzeba mieć zainstalowany pakiet '''build-essential''' można go zainstalować poleceniem:
{{{
sudo apt-get install build-essential
}}}
'''Bez niego nie powiedzie się instalacja!!!'''
Pierwsze co powinno się zrobić to poszukać w rozpakowanym katalogu pliku '''README''' albo '''INSTALL''' i postępować z instrukcjami w nim zawartymi
Najczęściej wystarczy wydać polecenie:
{{{
./configure && make && sudo make install
}}}
Jeśli wyskoczy błąd, iż nie można wykonać polecenia '''./configure''' (''sudo: ./configure: command not found
'') oznacza to, że wystarczy krótsza wersja poprzedniego polecenia:
{{{
make && sudo make install
}}}
Podczas wykonywania '''./configure''' może wyskoczyć wiele błędów. Większość z nich jest spowodowana brakiem bibliotek potrzebnych do kompilacji. '''Jeśli wyskoczy nam coś takiego: '' configure: error: Could not find libcos library.'' oznacza, że nie ma biblioteki costam'''. W systemach opartych na debianie chodzi o pakiety '''dev'''. W takim przypadku należy poszukać odpowiedniej paczki w repozytorium:
{{{
apt-cache search libcos
}}}
jeśli okaże się że paczka nosi nazwę np ''libcos1'', należy doinstalować odpowiedni pakiet ''dev''. W tym przypadku ''libcos1-dev'' analogicznym sposobem jak instalowaliśmy ''build-essential''. Jeśli ''./configure'' nie zwróci żadnych błędów można przejść do dalszej części instalacji
Tak instalowane programy znajdują się w katalogu /usr/local/share. Można je usunąć wykonując polecenie
{{{
sudo make uninstall
}}}
w katalogu w którym poprzednio instalowaliśmy program!
=== Checkinstall ===
Jest także lepszy sposób na instalacje ze źródeł. Trzeba mieć zainstalowany pakiet ''[[http://www.linux.pl/?id=soft&show=5&program=74|checkinstall]]'' Program ten ze źródeł programu tworzy paczkę, którą można instalować i usuwać tak jak zwykłe paczki. W tym przypadku zamiast polecenia ''make install'' wystarczy zastąpić słowem ''checkinstall''. Czyli nasze poprzednie polecenie będzie miało postać:
{{{
./configure && make && sudo checkinstall
}}}
Program po kilku pytaniach odnośnie budowanego pakietu stworzy odpowiednią paczkę, którą można instalować jak każdą inną. Dzięki temu łatwiej jest usuwać pakiety i utrzymywać porządek w systemie. Więcej informacji o ''checkinstall'' można znaleźć [[http://www.linuxfocus.org/Polish/December2004/article360.shtml|TUTAJ]]
== Oprogramowanie ==
* [[DzwiekIObraz|Multimedia]] - Dźwięk i obraz.
<
><
>
~+'''UWAGA'''+~ /!\ ~+'''UWAGA'''+~ /!\ <
>
Jeśli '''NIE wiesz''' jak edytować Polską stronę Wiki to '''KONIECZNIE zajrzyj [[https://wiki.ubuntu.com/Jak_EDYTOWA%c4%86_dokumentacje%3f|TU]].'''